Energiecontract overstappen: wanneer, opzegtermijn en opzegvergoeding

Kort antwoord: de opzegtermijn van een energiecontract is maximaal 1 maand en staat in je contract [1]. Heb je een variabel of dynamisch contract, dan betaal je bij overstappen geen opzegvergoeding [1]. Bij een vast contract betaal je alleen een opzegvergoeding als je opzegt vóór de einddatum, en dan alleen als de leverancier daar echt verlies op maakt [1][2]. Je nieuwe leverancier regelt de overstap [3][4].

Hoe lang is de opzegtermijn?

Volgens ACM ConsuWijzer is de opzegtermijn van elk energiecontract maximaal 1 maand, ongeacht of je een contract voor 1, 2 of 3 jaar hebt of een contract voor onbepaalde tijd. De termijn begint op de dag nadat je opzegt [1].

Veel contracten hebben inmiddels een kortere termijn. In de modelcontracten die de ACM voor 2026 heeft vastgesteld, staat bij de opzegtermijn "maximaal 5 werkdagen" [5]. Welke termijn voor jou geldt, staat in je eigen contract of voorwaarden.

Wanneer betaal je een opzegvergoeding?

De Energiewet zegt dat een leverancier een huishouden alleen een opzegvergoeding mag rekenen bij tussentijdse opzegging van een contract voor bepaalde duur met een vaste prijs, en alleen als die vergoeding in het contract staat [4]. Andere kosten voor een overstap mag de leverancier niet rekenen [4].

ConsuWijzer noemt deze situaties waarin je geen opzegvergoeding betaalt [1]:

• de looptijd van je contract is voorbij;
• je hebt een contract met variabele of dynamische tarieven;
• je leverancier stopt je contract (tenzij dat is omdat je je rekeningen niet op tijd betaalde, dan mag het soms wel);
• je krijgt de rekening voor de opzegvergoeding pas ná de eindafrekening;
• in je contract staat niet hoe de leverancier de opzegvergoeding berekent.

Ook verhuizen, emigreren of gaan samenwonen is geen uitzondering: zeg je dan een vast contract vóór de einddatum op, dan kan een opzegvergoeding gelden [1].

Hoe hoog is de opzegvergoeding bij een vast contract?

Sinds 1 juni 2023 is de opzegvergoeding geen laag vast bedrag meer, maar hangt ze af van het verlies dat je leverancier lijdt doordat je eerder vertrekt [6]. Vóór die tijd was het bijvoorbeeld maximaal € 50 als een contract nog minder dan anderhalf jaar liep [7]. De regels uit 2023 stonden in een beleidsregel van de ACM. Sinds 1 januari 2026 staan ze in de Energiewet en de Energieregeling [4][8][9].

De formule uit de Energieregeling [8]:

opzegvergoeding = (overeengekomen prijs − prijs van het referentieproduct) × resterende hoeveelheid

In gewone taal [1][8]:

• Overeengekomen prijs: jouw vaste tarief per kWh of m³, zonder belastingen en heffingen.
• Referentieprijs: wat dezelfde leverancier nu vraagt voor een vergelijkbaar vast contract met een looptijd die zo dicht mogelijk bij je resterende looptijd ligt.
• Resterende hoeveelheid: hoeveel stroom of gas je tot de einddatum nog zou afnemen. De leverancier moet daarbij rekening houden met de spreiding over het jaar: in de winter gebruik je meer.

Is de referentieprijs gelijk aan of hoger dan je contractprijs, dan is de opzegvergoeding nul [8]. Je betaalt dus alleen iets als energie sinds je contract goedkoper is geworden.

Rekenvoorbeeld van ConsuWijzer [1]: je betaalt € 0,45 per kWh en € 0,90 per m³. Je zou tot het einde van je contract nog 800 kWh en 500 m³ gebruiken. Een nieuw 1-jarig contract bij dezelfde leverancier kost nu € 0,25 per kWh en € 0,60 per m³. De opzegvergoeding is dan (0,45 − 0,25) × 800 = € 160 voor stroom en (0,90 − 0,60) × 500 = € 150 voor gas.

Let op bij één contract voor stroom én gas: zeg je alleen gas op, dan zeg je volgens ConsuWijzer het hele contract op en kan de leverancier voor beide een opzegvergoeding vragen [1].

Zonnepanelen en de opzegvergoeding

Ook met zonnepanelen kun je een opzegvergoeding betalen, want je leverancier heeft stroom voor je ingekocht voor de uren dat je panelen niets opleveren. Bij de berekening houdt hij rekening met je standaardjaarverbruik en wat je panelen opwekken [1][8].

Welkomstpremie terugbetalen?

Zeg je op binnen 6 maanden na de start van je contract, dan mag de leverancier een welkomstpremie in geld terugvragen, maar nooit meer dan de premie zelf. Een cadeau dat geen geld is, hoef je nooit terug te geven [1].

Zo vraag je je opzegvergoeding op

Je hoeft de vergoeding niet zelf uit te rekenen. Je huidige leverancier moet je, als je erom vraagt of als je een nieuw contract afsluit, de opzegvergoeding en de berekening geven [1][2]. Zo'n berekening blijft 2 maanden geldig; is die termijn voorbij, vraag dan een nieuwe berekening [1]. De leverancier moet het referentieproduct met prijs openbaar maken, zodat je de berekening kunt controleren [8][10].

De ACM raadt aan om nooit zomaar "ja" te zeggen tegen een ongevraagd aanbod, bijvoorbeeld aan de telefoon, als je nog een vast contract hebt. Vraag eerst je opzegvergoeding op en reken uit of overstappen echt iets oplevert [6][7].

Hoe werkt overstappen?

1. Kies een nieuw contract en sluit het af bij de nieuwe leverancier. Zo stap je volgens de Energieregeling over [9]. Geef de einddatum van je huidige contract door als je een vast contract hebt, zodat de overstap niet te vroeg ingaat.
2. De nieuwe leverancier regelt de rest. Hij verricht de handelingen die nodig zijn voor de overstap en meldt die aan de netbeheerder [4][9]. Je hoeft je oude contract dus niet zelf op te zeggen [3]. Volgens de Rijksoverheid moet de nieuwe leverancier de overstap binnen 3 weken regelen [11].
3. Bedenktijd van 14 dagen. Na het afsluiten heb je altijd 14 dagen bedenktijd. Zeg je binnen die tijd op, dan blijf je bij je oude leverancier [12]. Vind je de opzegvergoeding te hoog, dan kun je de overstap binnen de bedenktermijn annuleren [1].
4. Eindafrekening binnen 6 weken. Je oude leverancier stuurt binnen 6 weken na de overstap een eindafrekening, met daarop een eventuele opzegvergoeding [1][13].

Loopt je vaste contract af zonder dat je iets regelt? Dan zet je leverancier het in het modelcontract om in een contract met variabele tarieven voor onbepaalde tijd. Dat voorkomt dat de levering stopt [5]. Dat variabele contract kun je weer zonder opzegvergoeding opzeggen [1].

Wat check je voordat je overstapt?

Vast, variabel of dynamisch. Bij een vast contract staat je prijs vast voor de looptijd, maar betaal je mogelijk een opzegvergoeding als je eerder weg wilt [2][6]. Variabele en dynamische contracten kun je opzeggen zonder vergoeding [1]. Bij een dynamisch contract volgt je prijs de stroommarkt per uur of kwartier; hoe dat werkt lees je in Dynamische stroomprijs: hoe werkt het?. De verschillen op een rij staan in Dynamisch vs vast contract.

Terugleverkosten als je zonnepanelen hebt. Leveranciers mogen kosten rekenen voor stroom die je teruglevert. Volgens de ACM berekenen leveranciers die kosten op allerlei verschillende manieren, waardoor contracten moeilijk te vergelijken zijn. Klanten van dynamische leveranciers betalen volgens de ACM "niet of nauwelijks" terugleverkosten [14]. Kijk dus naar het hele plaatje: leveringstarief, vaste kosten, terugleverkosten en terugleververgoeding.

Einde salderen op 1 januari 2027. Vanaf die datum mag je teruggeleverde stroom niet meer wegstrepen tegen je verbruik [15][16]. Tot 2030 krijg je wel een terugleververgoeding van minstens 50% van de kale leveringsprijs [15][16]. Sluit je nu een vast contract af dat over 1 januari 2027 heen loopt, kijk dan wat het contract zegt over teruglevering na die datum. Meer uitleg staat in Einde salderingsregeling 2027: wat verandert er met een dynamisch contract?.

De einddatum en de opzegvergoeding. Zoek de einddatum op in je contract of account en vraag een berekening van de opzegvergoeding op voordat je tekent [1].

Klacht over je opzegvergoeding?

Vind je de opzegvergoeding te hoog of onterecht, schrijf dan een brief of e-mail aan je leverancier. ConsuWijzer heeft daarvoor een voorbeeldbrief. Kom je er samen niet uit, dan kun je het probleem bij ConsuWijzer melden [1].

Bronnen

1. ACM ConsuWijzer, Energiecontract opzeggen: alles over opzegvergoeding en opzegtermijn (geraadpleegd 22-10-2026): https://consument.acm.nl/elektriciteit-en-gas/overstappen-vergelijken-en-verhuizen/energiecontract-opzeggen-alles-over-opzegvergoeding-en-opzegtermijn
2. ACM, Opzegvergoeding energiecontract (geraadpleegd 22-10-2026): https://www.acm.nl/nl/energie/elektriciteit-en-gas/energietarieven/opzegvergoeding-energiecontract
3. ACM ConsuWijzer, Tips bij een energieleverancier kiezen (geraadpleegd 22-10-2026): https://consument.acm.nl/elektriciteit-en-gas/overstappen-vergelijken-en-verhuizen/tips-bij-het-kiezen-van-een-energieleverancier
4. Energiewet, artikelen 2.14, 2.15 en 2.16 (geraadpleegd 22-10-2026): https://wetten.overheid.nl/BWBR0050714/
5. Besluit modelcontracten 2026, bijlagen 1 en 2 (geraadpleegd 22-10-2026): https://wetten.overheid.nl/BWBR0052036/
6. ACM ConsuWijzer, Vast energiecontract afsluiten? Dit moet je weten over de nieuwe opzegvergoeding (geraadpleegd 22-10-2026): https://consument.acm.nl/nieuws/vast-energiecontract-afsluiten-dit-moet-je-weten-over-de-nieuwe-opzegvergoeding
7. ACM, ACM publiceert nieuwe regels voor opzeggen vaste energiecontracten (met update van 12 januari 2026, geraadpleegd 22-10-2026): https://www.acm.nl/nl/publicaties/acm-publiceert-nieuwe-regels-voor-opzeggen-vaste-energiecontracten
8. Energieregeling, artikelen 2.19 en 2.21 (geraadpleegd 22-10-2026): https://wetten.overheid.nl/BWBR0051774/
9. Energieregeling, artikel 2.18 (geraadpleegd 22-10-2026): https://wetten.overheid.nl/BWBR0051774/
10. ACM, Handreiking redelijke opzegvergoedingen (augustus 2026, geraadpleegd 22-10-2026): https://www.acm.nl/system/files/documents/handreiking-redelijke-opzegvergoedingen-augustus-2026.pdf
11. Rijksoverheid (Government.nl), Entering into a contract to supply your home with electricity (geraadpleegd 22-10-2026): https://www.government.nl/themes/nature-and-the-environment/sustainable-energy-at-home/contract-to-supply-your-home-with-electricity
12. ACM ConsuWijzer, Energiecontract vernietigen of annuleren (geraadpleegd 22-10-2026): https://consument.acm.nl/vergelijken-en-overstappen/energiecontracten/energiecontract-vernietigen-of-annuleren
13. Energieregeling, artikel 2.17 (geraadpleegd 22-10-2026): https://wetten.overheid.nl/BWBR0051774/
14. ACM, ACM: terugleverkosten zonnestroom niet onredelijk, contracten wel moeilijk te vergelijken (17-12-2025, geraadpleegd 22-10-2026): https://www.acm.nl/nl/publicaties/acm-terugleverkosten-zonnestroom-niet-onredelijk-contracten-wel-moeilijk-te-vergelijken
15. Rijksoverheid, Salderingsregeling stopt in 2027 (geraadpleegd 22-10-2026): https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/energie-thuis/salderingsregeling
16. ACM ConsuWijzer, Salderen en terugleveren (geraadpleegd 22-10-2026): https://consument.acm.nl/elektriciteit-en-gas/duurzame-energie/wat-is-salderen

Deze gids is geschreven met hulp van AI en gecontroleerd op bronnen.